Biyolojide Ön Ekler ve Son Ekler

Biyolojide Ön Ek ve Son Ek Nedir?

“Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis.“

Latin kökenli biyoloji terimleri ezberlemek bazı durumlarda işin içinden çıkılmaz hale gelebiliyor. Ancak, çoğu biyoloji teriminin aslında birleşik kelimeden oluşmaktadır. Büyük kelimeleri daha küçük parçalara ayırarak, kelimelerin anlamını bulmak ezberlemekten daha basit bir işlemdir.

 

Bir örnek verecek olursak;

Pneumono-ultra-microscopic-silico-volcano-coni-osis

Pneu-” veya “pneumo-” akciğer anlamına gelir. “ultra” eki, aşırı, normal üstü anlamına gelir. “microscopic” bahsedilen şeyin çok küçük olduğunu belirtir. “Silico” eki, silikonu; “volcano” kelimesi ise volkanı oluşturan mineral parçacıkları belirtir. “coni” kelimesi latincede toz anlamına gelir. Son olarak “-osis” son eki, bir durumdan etkilenmek anlamına gelir.

 

Pneumo-” ve “-osis” eklerini ele aldığımızda, akciğerlerin birşeyden etkilendiği anlaşılıyor. Kelimenin kalanı da bize bunu veriyor. (ultramikroskobik) silikon (silico-) ve volkanik (volcano-) toz (coni-) parçacıklarından…

Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis, gerçekten de toz silikatın veya quartz tozunun nefes yoluyla akciğerlere alınması ile meydana gelen hastalığa verilen ad. (Bu kelimenin, en uzun İngilizce kelime olduğunu hatırlatmakta fayda var.)

 

Aynı şekilde diğer kelimeler de aynı şekilde, parçalanabilir.

 

Örneğin:

Arthritis: “Arth-“ eklemleri belirtir ve “-itis” enflamasyonu, yangıyı (iltihaplanmayı) belirtir. Dolayısıyle Arthritis, eklem iltihaplanmasıdır.

Erythrocyte: “Erythro-“ öneki kırmızı rengi ifade eder ve “–cyte” hücre anlamına gelir. Erythrocytes kırmızı hücreler (alyuvar) olarak tanımlanabilir.

 

Electroencephalogram: “electro-“ elektrik ile ilgili olan demektir, “encephal-“ beyni ifade eder, “-gram” kaydetmek anlamına gelir. Birleştirdiğimizde, beyindeki elektriği, elektrik aktivitesini kaydetmek anlamı çıkıyor.

Schizophrenia: “Schis-“ eki ayrılmak anlamına gelir. “phren-“ kelimesi ise bilinci belirtir. Schizophrenia bilinç kaybı, bilinci kaybetme anlamına gelir.

Thermoacidophiles: Bunlar, asidik ve aşırı sıcak ortamlarda büyüyen eski bakteri türlerine verilen genel bir addır. “Therm-“ sıcağı belirtir ve “-acid” asit anlamına gelir. Kelimenin sonundaki “phil-“ ise sevmek anlamına gelir. Dolayısı ile, kelime “sıcağı ve asidi seven” olarak çevrilebilir.

 

Genel kullanılan önek ve sonekleri öğrendikten sonra, terimleri birebir ezberlenmesine gerek kalmamaktadır.

Önemli

Veri tabanımızdaki önek ve soneklere ulaşmak için şu şekilde arama yapmanız gerekmektedir:

Arama motoruna a- veya andro- şeklinde kelimeleri yazdığınız takdirde öğrenmek istediğiniz öneklere ulaşabilirsiniz.
Arama motoruna -ase veya -ate şeklinde kelimeleri yazdığınız takdirde ise öğrenmek istediğiniz soneklere ulaşabilirsiniz.


Düzenleme: 15/06/2016
© 2017-2016 biyolojiterimleri.com | Tüm hakları saklıdır. | Karasu Web Tasarım